Van duinwater tot drinkwater: de geboorte van de Amsterdamse Waterleiding Duinen.
In de 19e eeuw was schoon drinkwater in Amsterdam allesbehalve vanzelfsprekend. Het grachtenwater was vervuild, en epidemieën als cholera en tyfus waren een groot gevaar. De oplossing kwam uit een onverwachte hoek: de duinen van Kennemerland.
Het was Jacob van Lennep, schrijver, politicus en visionair, die aan de basis stond van een revolutionair plan. Hij was ervan overtuigd dat het schone duinwater uit de regio Aerdenhout en Vogelenzang de sleutel was tot een gezonder Amsterdam. In 1853 werd zijn idee werkelijkheid met de oprichting van de Amsterdamse Duinwater-Maatschappij. Via een ingenieus stelsel van duinwaterwinning, reservoirs en leidingen werd voor het eerst grootschalig schoon drinkwater naar de stad gebracht.
Om dit systeem te laten werken, werden in de duinen pompstations gebouwd, waarvan de historische gebouwen in Aerdenhout en Vogelenzang nog altijd herinneren aan deze pioniersperiode. Deze imposante bakstenen gebouwen, met hun industriële charme, pompten generaties lang duinwater richting de hoofdstad. Ze vormden de ruggengraat van een watersysteem dat nog steeds een cruciale rol speelt in de drinkwatervoorziening.
De duinen voorzagen vroeger duizenden Amsterdammers van schoon drinkwater. Nu staan diezelfde duinen onder druk. Hoe denkt u dat we de balans kunnen bewaren tussen natuurbehoud, woonwensen en watervoorziening?
Gerelateerde Nieuwsberichten
Een verbogen geschiedenis van meerdere generaties.
18-5-2026 —
Mariënheuvel – een huis dat van rol durft te veranderen
25-4-2026 —
Sommige huizen lijken van begin af aan te weten dat hun leven niet bij één functie zal blijven. Mariënheuvel is zo’n huis. Ooit gebouwd tussen 1907 en 1909 als het nieuwe hoofdgebouw van de buitenplaats Meer en Berg in opdracht van jonkheer H.J. Deutz van Lennep. Architect Foeke Kuipers tekende een landhuis, dat bewust teruggrijpt op de vormentaal van de Franse kastelen uit de zeventiende en achttiende eeuw. Statig, symmetrisch en geplaatst op een lichte verhevenheid in het park, alsof het huis het landschap eerst wilde overzien, voordat het zich erin voegde.
Een plek om de stad te ontvluchten: Leyduin
10-4-2026 —
Sommige landgoederen lijken ouder dan ze zijn, andere blijken ouder dan we denken. Leyduin hoort bij die laatste categorie. De eerste vermelding gaat terug tot 1596, toen hier nog slechts een eenvoudige hofstede lag aan de rand van duin en veen. Wat daarna volgde was geen strak plan van één architect, maar een verhaal van opeenvolgende eigenaren die ieder hun eigen laag toevoegden. Soms bescheiden, soms ambitieus, maar altijd voortbouwend op wat er al lag.


